آموزش مهارت های ارتباطی یعنی چی؟

در ابتدا باید با از دوست عزیزی که این سوال را پرسیدن تشکر کنم؛
چرا که سوال ایشان موجب نگارش این مقاله شده و چشم ما را بر روی این مسئله باز نمود که مسائلی که برای خیلی از ما بدیهی به نظر می رسند ممکن است برای خیلی از افراد دیگر جای بحث و سوال داشته باشند.

در ابتدا باید به این موضوع بپردازیم که اصلا تعریف مهارت های ارتباطی چیست؟ تا بتوانیم بعدا در مورد آموزش آن سخن به میان آوریم.

تعریف مهارت های ارتباطی

از لحاظ علمی، روانشناسان بسیاری سعی کرده اند تا برای مهارت های ارتباطی تعاریفی ارائه نمایند که از جمله آن تعریف ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • به رفتار هایی گفته می شود که پایه های ارتباط موفق و رو در رو را تشکیل می دهند.
  • رفتار های معین و آموخته شده ایست که افراد در روابط میان فردی، برای کسب ویا حفظ تقویت های محیطی انجام می دهند.
  • مجموعه ای از رفتار های هدفمند، به هم مرتبط و متناسب با وضعیت که آموختنی بوده و تحت کنترل فرد می باشند.
  • فرآیند های مرکبی که فرد را قادر می سازند به گونه ای رفتار کند که دیگران او را با لیاقت تلقی کنند؛
  • مهارت ها و توانایی های لازم برای انجام رفتار های هدفمند و موفقیت آمیز اند.
  • مجموعه ای از رفتار ها که کیفیت ارتباط فرد با فرد را مشخص می کند.

اما از نظر ما تعریف زیر یک تعریف ساده و در عین حال جامع می باشد:

«مهارت ها ارتباطی یعنی کارهایی که برای رساندن منظور و خواسته مان به دیگران انجام می دهیم.»

*چرا این تعریف جامع است؟

این تعریف از آن جهت جامع است که این «کارها» می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • استفاده از کلمات مناسب تر و بهتر
  • ادای بهتر کلمات با بهبود فن بیان خود
  • استرس گذاری و تاکید کردن بر روی کلمات مناسب و درست در جمله ها
  • ادای کلمات و جملات با لحن مناسب
    (مثلا «دوستت دارم» رو ی جوری نگیم که طرف فکر کنه ازش متنفریم!)
  • استفاده درست از زبان بدن
  • کنترل و بروز مناسب عواطف
  • زمان سنجی در بیان خواسته ها و احساسات
    (مثلا کله صبح لیست خرید های خونه رو ندیم دست همسرمون!!)
  • موقعیت سنجی در بیان خواسته ها و عواطف
    (یعنی مثلا وسط عروسی، به هر دلیلی غیر از شادی، نزنیم زیر گریه!)
  • یادگیری مهارت سخنرانی و صحبت در جمع
  • همدردی با شادی و شعف و غم و اندوه سایرین
  • دوری از خجولی گری
  • ارزشمند دانستن خود
  • آگاهی به حقوق انسانی، خانوادگی و شهروندی خود
  • تشویق و ترغیب دیگران
  • یادگیری مهارت طنز پردازی و شوخ طبعی
  • خوشحال شدن از پیروزی ها و موفقیت های دیگران و بیان آن
  • دوری از کینه توزی و کینه ورزی
  • کسب توانایی گذاشتن خود به جای دیگران و نگاه کردن به موقعیت از دید آن ها
  • و ….

اگر بخواهیم ادامه دهیم این لیست تمامی نخواهد داشت و مطمئنا هنوز مواردی هست که شما بتوانید به این لیست اضافه نمایید!

Smiley face

ارتباط چیست؟

در لغت نامه وبستر تعریف زیر برای کلمه Communication آمده است که معادل کلمه ارتباط و ارتباطات در زبان انگلیسی محسوب می شود:

« یک روند که در آن اطلاعات از طریق یک سیستم مشترک از علائم، نشانه ها یا رفتار ها در میان اشخاص حقیقی رد و بدل می شود.»

به عبارت ساده تر، ارتباط یا ارتباطات به معنی اشتراک گذاشتن اطلاعات به زبانیست که همه افراد مخاطب ما متوجه شده و آن را بفهمند.

تارخچه ارتباطات

ارتباط برقرار کردن تنها مختص ما انسان ها نیست: بلکه تمام حیوانات و حتی گیاهان را هم در بر می گیرد و یک نیاز اساسی برای بقا تمام موجودات زنده به حساب می آید.

ارتباطات نباتی

شاید بتوان شیوه ارتباط برقرار کردن انسان های نخستین را به شیوه برقراری ارتباط بین گیاهان تشبیه کرد؛ به این صورت که در بین آن ها هیج گونه کلمه و آوایی رد و بدل نمی شد بلکه به وسیله مجموعه ای از یک سری از رفتار ها با یک دیگر ارتباط برقرار می کر دند. چراکه عمده فعالیت های اجتماعی آن دوران به جمع شدن دور هم برای شکار خلاصه می شد.

ارتباطات در عصر کشاورزی

با پیشرفت جوامع بشری و تبدیل زندگی غارنشینی به کوچ نشینی و پس از آن کشاورزی احساس نیاز انسان ها برای مطلع کردن یکدیگر از خطر های احتمالی و پس از آن برای دفاع از حق خود و اثبات حقانیت شان، آن ها را مجبور به تولید صدا های بی معنی و پس از آن بیان کلمات معنا دار کرد.

Smiley face

 انقلاب صنعتی، انقراض ارتباطات

انقلاب صنعتی را می توان انقلاب ارتباطات دانست؛ چرا که تا قبل از آن انسان ها نهایتا ۳ یا ۴ نقش (همسر، پدر یا مادر، فرزند و نهایتا بزرگ قوم یا رئیس قبیله یا کدخدای ده!) بیشتر نداشتند. اما با انقلاب صنعتی نقش ها جدیدی همچون کارمندی، کارگری، کارفرمایی، مدیریت، ریاست و …. نیز به سایر نقش ها اضافه گشت که در نتیجه آن بحث ارتباطات به مقوله ای بسیار پیچیده مبدل شد و انسان ها مجبور به استفاده از نقاب های گوناگون شدند و دیگر نه تنها خود واقعی شان را از یاد بردند بلکه فراموش کردند که این همه دوندگی و سختی کشیدن برای چیست؟ بله،‌ انسان ها گم شدند!!!

با شروع این دوره از تاریخ ارتباطات، انسان ها فراموش کردند که چگونه با استفاده از علائم، نشانه ها و رفتار ها خواسته،‌ نیاز و احساس شان را با دیگران درمیان بگذارند. از آن بدتر، یادشان رفت که چگونه باید از کلمات، جملات و سیستم آوایی که با تلاش بسیار و طی هزاران سال به دست آورده بودنش به درستی استفاده کنند؛

یعنی عملا کلام قدرت شأن و منزلت خودش از دست داد!

به همین جهت به نظر برخی از نظریه پردازان وارد عصر جدیدی از ارتباطات شده ایم که در آن دیگر برای انسان ها این که «چه کسی» فلان حرف را زده است اصلا اهمیت ندارد و به همین دلیل دیگر حتی پایبند بودن به کلمات اشخاص هم اهمیت چندانی ندارد و هر کس برداشت و ادراک شخصی خویش را به جای جمله اصلی بیان می کند؛ و متاسفانه پیشرفت تکنولوژی هم مزید بر علت شده است!!

چرا باید مهارت های ارتباطی را بیاموزیم؟

با وجود آنکه در طی دو صده گذشته میزان رفاه و سلامت انسان ها در جای جای دنیا به شدت بهبود یافته است اما کیفیت روابط درون فردی و بین فردی ما، اگر نگوییم بدتر شد است، حداقل می توانیم بگوییم ثابت مانده و رشد و بهبود چندانی نیافته است!

از سوی دیگر با توجه به تحقیقات متعددی که در سراسر دنیا انجام گرفته است (و شاید یکی از معروف ترین های آن تحقیق ۷۵ ساله دانشگاه هاروارد آمریکا باشد!) آن چه خوشبختی و عاقبت بخیری و رضایت از خود ما را تضمین می کند کیفیت روابط مان در طول زندگیست و نه پول، شهرت، مقام و …. .

 

پس برای بهبود روابط و بهتر کردن زندگی خود با ما همراه باشید.

اقدامک

  • همین الآن برو به قسمت ستاره دار (*)متن و حداقل ۲ مورد علاوه بر آنچه در آنجا نوشته شده است و فکر می کنی به بهبود مهارت های ارتباطی و روابط ات کمک میکند را در زیر این مقاله با دیگران به شتراک بگذار.
  • دفعه بعدی که خواستی حرفی را به زبان بیاوری فقط برای ۳ ثانیه مکث کن و از خودت این سوال را بپرس: « الآن زمان مناسبی برای این حرفه؟»
    .سوال بعدی: «اینجا مکان مناسبی برای این حرفه؟»
  • اگر علاقه مند به این موضوع هستی و زبان انگلیسی ات هم نسبتا خوبه می تونی با جست و جو عبارت “Communication Skills” مطالب خوبی رو پیدا کنی!
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید